Brzezinka. Uroczystość w 80. rocznicę wysiedleń mieszkańców Oświęcimia i ziemi oświęcimskiej przez niemieckiego okupanta [ZDJĘCIA]

Bogusław Kwiecień
Bogusław Kwiecień
Z okazji Dnia Pamięci Wysiedlonych mieszkańców Oświęcimia i ziemi oświęcimskiej przed pomnikiem w Brzezince przy Bramie Śmierci byłego obozu odbyła się uroczystość, w której udział wziął m.in. Jan Kasperczyk, mieszkaniec Brzezinki (w środku), jeden z wysiedlonych jako dziecko wraz z rodzicami Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau
Dziś, 22 kwietnia przypada Dzień Pamięci o Wysiedlonych przez Niemców mieszkańcach Oświęcimia i ziemi oświęcimskiej. Od tamtych tragicznych wydarzeń, gdy w związku z rozbudową niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Auschwitz i kompleksu chemicznego IG Farben Werk Auschwitz dokonano masowych wysiedleń miejscowej ludności, mija 80 lat. W sumie masowe wysiedlenia z terenów Oświęcimia i okolic dotknęły 17 tys. osób. Z okazji rocznicy przed pomnikiem - Tablicami Pamięci znajdującymi się w Brzezince przed Bramą Śmierci byłego obozu odbyła się uroczystość.

Kliknij w przycisk "zobacz galerię" i przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE

Uroczystość przy Tablicach Pamięci przed Bramą Śmierci w Brzezince

Z uwagi na epidemię obchody Dnia Pamięci Wysiedlonych miały ograniczony charakter. Były jednak okazją, aby upamiętnić wydarzenia sprzed 80 lat oraz uczcić ich ofiary.

- W sumie w efekcie masowych wysiedleń z Oświęcimia i okolic usunięto około 17 osób. Całkowicie zniszczono osiem wsi

- podkreślają przedstawiciele Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau.

W samym Oświęcimiu pod koniec kwietnia 1941 roku mieszkało jedynie 7600 ludzi, z czego około 90 proc. stanowili Polacy. Do gett deportowano całą żydowską ludność Oświęcimia – łącznie około 7 tysięcy osób.

W uroczystości przed pomnikiem - Tablicami Pamięci przy „Bramie Śmierci” byłego obozu KL Birkenau udział wzięli: wójt gminy Oświęcim Mirosław Smolarek i zastępca wójta Halina Musiał, starosta powiatu oświęcimskiego Marcin Niedziela wraz z wicestarostą Pawłem Kobieluszem, proboszcz parafii w Brzezince ks. Sławomir Szczotka, delegacje: Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau z wicedyrektorem Andrzejem Kacorzykiem, radnych gminy Oświęcim z przewodniczącą rady Bernadetą Bryzek, radnymi: Grzegorzem Hatłasem, Zbigniewem Krzemieniem.

Byli obecni także wiceprezes Wojewódzkiego Stowarzyszenia Sołtysów Władysław Zaliński, przewodnicząca Koła Gminnego Sołtysów sołtys Broszkowic Anna Sporysz, sołtys Brzezinki Andrzej Ryszka i sołtys Pław - przewodniczący Powiatowego Koła Sołtysów Krzysztof Harmata, mieszkańcy - wśród nich Jan Kasperczyk, świadek wysiedleń mieszkańców Brzezinki, przedstawiciele lokalnych organizacji społecznych: w tym z Brzezinki OSP, KGW i Rady Sołeckiej, Stowarzyszenia Osób Poszkodowanych przez III Rzeszą na Rzecz Budowy KL Auschwitz - Birkenau Krzysztof Malicki, prezes Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz, Stowarzyszenia Górników Rencistów i Emerytów Górniczych w Brzezince Zbigniew Malicki.

Wysiedlenia prowadzone przez niemieckiego okupanta odbyły się w kilku etapach

Wysiedlenia ludności Oświęcimia odbyły się w kilku etapach rozpoczętych już w czerwcu 1940 roku. W pierwszej turze od 19 czerwca 1940 roku zostało wysiedlonych ok. 2000 mieszkańców, tak zwanej Osady Barakowej znajdującej się obok przedwojennych koszar Wojska Polskiego oraz budynków Polskiego Monopolu Tytoniowego.

- Większość budynków, w których zamieszkiwali wysiedleńcy została rozebrana, a pozyskany materiał wykorzystany do rozbudowy obozu. W bezpośrednim sąsiedztwie obozu Auschwitz I rozebrano wówczas ponad sto budynków

- zaznaczają w Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci.

Druga fala wysiedleń z Oświęcimia miała miejsce w lipcu 1940 objęła mieszkańców ulic Legionów, Krótkiej oraz Polnej. W listopadzie tego samego roku miało miejsce trzecie wysiedlenie z Oświęcimia, podczas którego usunięto ludność zamieszkałą na lewobrzeżnej dzielnicy Zasolu.

Akcję kontynuowano w marcu oraz kwietniu 1941 i również w tym przypadku po deportacjach wyburzano zabudowania mieszkalne zajmowane przez wysiedleńców.

Etap wysiedleń przeprowadzony w marcu i kwietniu 1941 roku miał związek z rozbudową Auschwitz, budową w Brzezince obozu dla 100 tysięcy jeńców wojennych, budową fabryki chemicznej, a także utworzeniem wokół istniejącego już obozu obszaru przeznaczonego na gospodarstwa rolno-hodowlane oraz rybne przeznaczone dla potrzeb załogi SS.

W okresie tym, podjęto wysiedlenia z okolicznych wiosek bezpośrednio przylegających do obozu. Wysiedleniami objęto: Babice, Brzeszcze Bór i Budy, Rajsko, Brzezinkę, Broszkowice, Pławy, Harmęże. 8 marca 1941 wysiedlono mieszkańców wsi Pławy, których wywieziono do Gorlitz. Mieszkańców Boru i Bud (przysiółki Brzeszcz), Harmęż, Rajska, Brzezinki, Babic oraz Broszkowic wywieziono do miejscowości znajdujących się w granicach Generalnego Gubernatorstwa oraz do pobliskich miejscowości na Górnym Śląsku w tym m.in. do Bojszów Jedliny, Woli a także znajdujących się w powiecie bielskim (Dankowic, Osieka, Grojca, Monowitz, Dworów Brzeszcz i Oświęcimia

W ten sposób utworzono zaplanowany obszar buforowy o powierzchni 40 km kw.

- Dobytek mieszkańców został zarekwirowany, a ich domy zrównane z ziemią. W Pławach i Harmężach zniszczono w ten sposób ponad 90 procent gospodarstw. W Brzezince z kolei z przeszło 500 budynków mieszkalnych istniejących przed wojną zostało jedynie sześć. W Babicach, Broszkowicach, Borze i Rajsku rozebrano ponad 40 procent domów

- wyliczają w Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci.

Część budynków pozostawiono z przeznaczeniem dla rodzin SS-manów pilnujących obozu oraz Niemców zatrudnionych przy budowie fabryki chemicznej należącej do koncernu IG Farben werk Auschwitz.

FLESZ - Koronawirus. Jak się przed nim uchronić

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie